Sınav Kaygısı   - Yüzyıl Hastaneleri
 Sınav Kaygısı   - Yüzyıl Hastaneleri
7/24 Canlı Destek
ÖZEL YÜZYIL HASTANESİ
 E-RANDEVU
Sınav Kaygısı

Sınav Kaygısı

Kaygı; sevinç, üzüntü, öfke gibi duygulardan biri olup kaynağı belirsiz uzun süreli korku ve endişe durumu olarak ifade edilmektedir. İnsan hayatı boyunca çeşitli alanlarda ve durumlarda kaygı ile karşılaşabilmektedir. Kişiyi sıklıkla etkileyen ve genellikle tedirginlik duygusu yaratan bir durum olup kişinin tutumlarında uyumsuzluğa sebep olmaktadır. Bu durum bireylerin akademik yaşantılarını olumsuz yönde etkilemektedir.

Ülkemizde ve dünyada milyonlarca öğrenci her sene çeşitli sınavlara girmektedir. Sınavlar tüm eğitim basamaklarındaki öğrencilerin sürekli karşılaştıkları ve kaygı ile iç içe olan  değerlendirilme ortamlarıdır. Öğrenciler sık sık değerlendirilme ortamlarıyla karşı karşıya kaldıkları için yaşadıkları kaygı çoğunlukla sınav kaygısı olmaktadır. Sınavların meydana getirdiği kaygı konusu günümüzde de öğrencilerin ve ailelerin ilgisini çekmektir. Her sene düzenlenen sınavlara büyük oranda öğrenci tarafından katılım sağlanması, sınavların oluşturduğu sınav kaygısının kaçınılmaz olduğunu göstermektedir. Öğrenilen bilgilerin sınav esnasında etkili bir biçimde kullanılmasına engel olan ve başarının düşmesine sebep olan duygu kaygı durumudur.

Aynı zamanda klinik bir problem olarak değerlendirilen ve yoğun yaşanan sınav kaygısı öğrencilerin sahip olduğu potansiyeli hayatlarına geçirmelerini engellemekte ve akademik hayatlarını olumsuz yönde etkilemektedir. Yüksek düzeyde görülen sınav kaygısı bireyin performansını sergilemesine engel olarak akademik başarıyı olumsuz yönde etkilemektedir. Fakat belirli ölçüde hissedilen sınav kaygısı, kişinin sınava hazırlık yapmasına, sınav esnasında gerekli olan motivasyona ve bilgiye sahip olmasına olanak sağlamaktadır.

Sınav kaygısı iki temel bileşenden oluşmaktadır. Bunlar biliş ve duygudur. Öğrencinin zihninde sürekli olarak sınav ile ilgili birtakım düşüncelerin olması bilişsel bileşendir. Örnek olarak, öğrencinin başarısız olduğunda geleceğinin mahvolduğuna veya başarısızlığının nelere sebep olabileceğini sürekli zihninde tutması verilebilir. Kişi zihninde ‘’ya yapamazsam ya başaramazsam’’ gibi performansa yönelik bir süreç geçirebilir. Aynı zamanda olumsuz inanç, düşünce ve beklentilerden oluşmaktadır. Duygusal bileşen ise, öğrencinin yaşadığı sınav kaygısından ötürü kaynaklanan sinirlilik, gerginlik ve korku halidir. Bu duygular çoğunlukla sınav döneminde artış göstermektedir. Bunlara ek olarak, mide bulantısı, baş ağrısı veya baş dönmesi, karın ağrısı, titreme, kalp çarpıntısı, avuç içi terlemesi gibi birçok bedensel tepkilerde gösterilebilmektedir. Bu nedenle yoğun sınav kaygısı tüm öğrenciler için birer tehdit oluşturmaktadır.

Sınav kaygısının nedenlerine baktığımızda şunları söylenebiliriz. Birçok öğrenci hazırlandıkları tüm sınavları aslında kişiliklerini ölçen bir test veya değerlendirme olarak görmektedirler. Fakat girdikleri (LGS, AYT, TYT) gibi sınavlar okullarda gerçekleştirilen bilgi içeriklidir sınavlardır. Bununla birlikte bilgi eksikliği ve yetersizliği, verimli ve etkili çalışma alışkanlığının edinilememesi, zaman yönetiminin ayarlanamaması, aile veya çevre baskısı ve beklentisi ve bazı psikolojik faktörlerden etkilenilmesi sebepleri arasındadır. Özgüvende düşüklük, öğrencinin başarısızlığı, sorumluluklarının ertelenmesi, sınav notuna odaklanılması, zamanın verimli kullanılmaması, çevrenin olumsuz eleştirileri, olumsuz ebeveyn tutumları, mükemmeliyetçi anne-baba, yargılayıcı ve baskılayıcı tavırlar sınav kaygısını tetikleyen başlıca faktörler arasında yer almaktadır. Aynı zamanda hem okulların hem de ailelerin temel  amacı ‘’başarılı öğrenciler’’ yetiştirmektir. Başarı kelimesinin arkasındaki anlam, öğrencilerin sınavları araç olarak algılamaları değil, amaç olarak görmeleridir. Sınavların temel amacı öğrencilerin bilgi birikimini, eksikliklerini ve öğrendiklerinin seviyesini görmek olmalıdır. Fakat öğrenciler sınavda başarılı olmak için sadece ders çalışmakta ve sınava hazırlık yapmaktadırlar. Durum böyle iken sınav öncesi öğrenilmiş olan bilgilerin kalıcılığı azalmakta ve öğrenciler sınav öncesinde ve sırasında yoğun bir kaygı duygusuna maruz kalmaktadırlar.

Kaygı bulaşıcı bir duygudur, bu nedenle ebeveynler yaşadığı kaygıyı çocuklarına yansıtmaktadırlar. Zaman zaman çocuklarının fiziksel, ruhsal ve sosyal ihtiyaçlarını unutup sadece sınavlardan elde ettikleri puana odaklanmaktadırlar. Ebeveynlerin planladıkları puanlardan düşük bir sonuç alınması öğrencilerin gelecekleri yok olmuş gibi, başka fırsattan kalmamış gibi ve sınava tekrar girmeyeceklermiş gibi olumsuz tutum sergilemeleri ergenleri kaygılandırmakta ve strese sokmaktadır. Ayrıca öz güvenlerini de yok etmektedir. Öğrencilerin özgüvenlerine olumsuz yönde etkisi bulunan diğer faktörler ise anne-babaların mükemmeliyetçi tutumları, çocuklardan potansiyellerinin üzerinde başarı beklenmesi, eleştirel yaklaşım, fiziksel ve sözel şiddet, çocuklarının başarı düzeylerini kıyaslama, karşılaştırmaları ve etiketleme yapmalarıdır. Aynı zamanda çoğu öğrenci başarısız olmaları sonucunda aileleri ve öğretmenleri tarafından sevilmeme, hor görülme, kıyaslanma, azarlanma gibi durumlarla karşılaşacaklarını düşünürler. Ama bilmelidirler ki aile için çocuğunun başarısından önce kendinin değerli ve önemli olduğudur. Ve her koşulda aile sevgisinin asla azalmayacağını bilmelidirler.

Sınav kaygısını azaltmak için şunlar önerilebilir:

1)    Sınavdan iki gün önce çalışmayı bırakılması fayda sağlayacaktır.

2)    Sınavdan önce ve sonra sınav hakkında konuşulmaması ve kıyaslama yapılmaması faydalı olacaktır.

3)    Rahatlamak için nefes egzersizleri ve meditasyon yapılması, doğa yürüyüşü önerilebilir.

4)    Sınav kaygı düzeyini azaltacak olan psikoeğitim veya müdahale yaklaşımlarının göz ardı edilmemesinin yararlı olacağı düşünülebilir.

5)    Öğrenci ailelerine yönelik bilgilendirme çalışmalarının yapılmasının yararlı olacağı düşünülebilir.

Sınava girecek olan tüm öğrencilere başarılar ve kolaylıklar dilerim. Sonuç her ne olursa olsun sizler bizim için çok kıymetli ve önemlisiniz.